Cam kết là thỏa thuận tuân thủ mà một bên đưa ra với bên kia. Không chỉ có những cam kết trong hôn nhân, quan hệ giữa cha mẹ – con cái, mà cũng rất thường thấy trong quan hệ lao động. Đặc biệt, nhiều công ty muốn đảm bảo nhân viên không làm lộ bí mật kinh doanh.

Vậy bạn đã hiểu cam kết là gì và các ví dụ về cam kết hợp lệ hay không hợp lệ chưa? Cùng Mintoku Work tìm hiểu ngay trong bài viết nhé!

Tìm hiểu khái niệm cam kết

Cam kết là gì?

Cam kết là văn bản thỏa thuận mà một bên hứa hẹn hoặc đề xuất với bên kia, sẽ tuân thủ các quy tắc và nghĩa vụ nhất định. Cam kết phải được ký, đóng dấu và nộp bởi người nhận.

Loại thỏa thuận này thường thấy trong quá trình đàm phán và thương lượng. Nhiều công ty yêu cầu nhân viên nộp thư cam kết khi gia nhập hoặc rời khỏi tổ chức, nhằm mục đích ngăn ngừa rắc rối, vì việc vi phạm cam kết có thể dẫn đến bồi thường thiệt hại.

Phân biệt giữa hợp đồng và cam kết

Điểm khác biệt chính giữa hợp đồng và cam kết là số lượng, đối tượng ký và đóng dấu.

Dù cả hợp đồng và cam kết đều ghi lại thỏa thuận bằng văn bản, tuyên bố sẽ tuân thủ các nghĩa vụ, song trách nhiệm tuân thủ của hợp đồng thuộc về cả hai bên. Cả hai bên đều phải ký và đóng dấu.

Trong khi đó, cam kết chỉ là lời hứa tuân thủ đơn phương. Thông thường, chỉ bên đưa ra lời hứa mới ký, đóng dấu và gửi lại cho bên kia

Vì sao cần có văn bản cam kết?

Mặc dù con người có thể xác lập thỏa thuận miệng, nhưng vì không có gì đảm bảo, nên việc lập văn bản mang lại hiệu quả cao hơn.

Trên thực tế, không phải nhân viên nào cũng có ý thức tuân thủ các quy định về công việc, bảo mật thông tin, thái độ làm việc,… Do đó, thư cam kết là một cách làm rõ trách nhiệm pháp lý, trong trường hợp nhân viên có hành vi cố ý hoặc sơ suất nghiêm trọng, gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho công ty.

Ví dụ về cam kết hợp lệ giữa người lao động và công ty

Vì người lao động và công ty đều ở vị thế ngang nhau, nên khó tránh khỏi phát sinh tranh chấp về nội dung của cam kết. Để tránh tình huống có thể trở nên tệ hơn, hãy làm rõ các loại cam kết hợp lệ.

Tuân thủ quy định

Hầu hết nội dung cam kết là do công ty yêu cầu nhân viên xác lập. Nhiều trong số đó liên quan đến vấn đề tuân thủ quy tắc và quy định của công ty.

Về cơ bản, việc xây dựng những quy tắc làm việc sau khi trình lên Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động, ảnh hưởng đến tất cả người lao động. Đó là nền tảng của điều kiện làm việc và được ưu tiên hơn cả hợp đồng lao động.

Một nội dung phổ biến khác của cam kết là điều khoản bảo mật. Hiện nay, không ít trường hợp nhân viên tiết lộ thông tin cá nhân hoặc bí mật kinh doanh lên mạng xã hội, gây thiệt hại cho công ty. Vì vậy, nhiều công ty buộc phải đưa điều khoản này vào yêu cầu cam kết.

Không cạnh tranh

Nghĩa vụ không cạnh tranh cấm nhân viên tham gia vào các hoạt động kinh doanh cạnh tranh với công ty cũ, cả trong thời gian làm việc lẫn sau khi rời khỏi công ty. Ví dụ, ứng tuyển cho công ty đối thủ, thành lập doanh nghiệp hoạt động cùng lĩnh vực.

Mục đích của loại cam kết này nhằm đảm bảo người lao động không phản bội kỳ vọng và lòng tin, hoặc gây ra bất kỳ hoạt động nào đi ngược lại với lợi ích của công ty.

Nhiều công ty không muốn nhân viên ứng tuyển vào công ty đối thủ sau khi nghỉ việc

Khác

Một số công ty có thể đưa ra yêu cầu nhân viên phải đồng ý với các điều khoản như “chấp nhận điều chuyển nhân sự nếu cần thiết” hoặc “chấp nhận tiết lộ thông tin cá nhân”.

Ví dụ về cam kết không hợp lệ giữa người lao động và công ty

Mặc dù công ty có quyền yêu cầu người lao động cam kết, nhưng lời cam kết sẽ không có giá trị nếu chứa nội dung vi phạm pháp luật, không phù hợp với chuẩn mực xã hội hoặc đi ngược các giá trị đạo đức.

Dưới đây là một số ví dụ điển hình:

Ép buộc sinh viên từ chối naitei khác

Trong tiếng Nhật, có một thuật ngữ gọi là Owahara (オワハラ). Hiện tượng công ty ép buộc sinh viên phải từ chối các naitei khác hoặc dừng ngay quá trình tìm kiếm việc làm với điều kiện công ty sẽ đưa ra naitei chính thức hoặc không chính thức cho họ.

Vì điều này vi phạm quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp được Hiến pháp quy định, nên công ty sẽ bị cấu thành tội cưỡng bức hoặc đe dọa. Thông tin này có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh doanh nghiệp.

Do đó, các cam kết tương tự không có giá trị pháp lý. Bên cạnh đó, bất kỳ yêu cầu nào như bồi thường thiệt hại nếu thiết bị công ty cấp bị hư hỏng, trừ tiền nếu không đạt chỉ tiêu công việc,… đều là bất hợp pháp, và không có giá trị pháp lý. 

Tuy nhiên, bất kỳ yêu cầu bồi thường thiệt hại nào do sự cố ý hoặc trò đùa của nhân viên đều hợp lý. Cam kết đó có thể chấp nhận được.

Không đặt ra giới hạn cho nghĩa vụ không cạnh tranh

Theo giải thích ở trên, thỏa thuận không cạnh tranh có ảnh hưởng đáng kể đến sinh kế người lao động. Do đó, cần cẩn trọng khi đặt ra giới hạn, đặc biệt về tính hợp lý của nó.

Ví dụ các yếu tố cần xem xét bao gồm lợi ích từ công ty có chính đáng không, thời hạn bị cấm, lĩnh vực bị hạn chế có được bồi thường hay không (ngoài trợ cấp Nenkin, tiền lương,…).

Nhìn chung, phạm vi của thỏa thuận không cạnh tranh cần hợp lý. Nếu cơ sở pháp lý không được nêu rõ ràng, thỏa thuận sẽ không có hiệu lực.

Nhân viên nên mang bản cam kết công chứng trước khi nộp

Cách ngăn chặn vấn đề khi lập cam kết

Cam kết bằng văn bản rất hiệu quả, nhưng cũng khó tránh phát sinh tranh chấp khi xảy ra sự cố như hỏa hoạn, động đất,…

Do đó, cách tốt nhất là mang văn bản cam kết đi công chứng. Văn bản công chứng lập ra để ngăn ngừa tranh chấp pháp lý.

Cụ thể, khi bạn mang giấy tờ đến công chứng, công chứng viên được Bộ Tư pháp lựa chọn, sẽ xem xét nội dung văn bản, kiểm tra cẩn thận xem có vi phạm pháp luật nào không và xác minh danh tính của các bên lập văn bản bằng giấy chứng nhận con dấu cũng như các tài liệu khác.

Các bên sẽ cùng nhận một bản gốc và bản sao có chứng thực. Bản gốc văn bản công chứng được lưu giữ tại văn phòng công chứng trong 20 năm, đảm bảo không bên thứ ba nào có thể can thiệp hoặc sửa đổi.

Lời kết

Cam kết không có giá trị pháp lý, nên để tránh bất kỳ vấn đề phát sinh, tốt nhất là hãy mang đi công chứng. Tuy nhiên, vì cam kết thường là những yêu cầu mà công ty muốn nhân viên hứa hẹn, nên để tránh việc bị ảnh hưởng quyền lợi, điều quan trọng là phải phân biệt rõ giữa những cam kết hợp lệ và không hợp lệ.

Xem thêm các đơn hàng Tokutei Ginou đang tuyển: Link tại đây

Xem thêm các đơn hàng kỹ sư đang tuyển: Link tại đây